De kracht van lichaamstaal

Niets zo mooi om op de laatste zonnige dagen van het jaar neer te strijken op een terrasje en mensen te bekijken. Zo viel het me laatst op, terwijl ik bij Eetcafé De Kleine Winst in Nederweert op het terras zat, dat 2 mensen aan een tafeltje naast me dicht bij elkaar zaten en elkaar dromerig aankeken. “Die zijn verliefd”, dacht ik!
………………Wat maakt nu dat ik zo snel die conclusie trek? Misschien zijn ze wel verdrietig of denken ze na over een drukke week of hebben ze net slecht nieuws ontvangen…. De feiten (in dit geval dicht bij elkaar zitten en elkaar aankijken) kunnen van alles betekenen!

Communicatie zonder woorden.
De manier waarop je zit en kijkt (in dit geval) is een voorbeeld van non-verbale communicatie. Non-verbale communicatie is communicatie zonder woorden. De bewegingen die je maakt, je ademhaling, je spreektoon en ook je lichaamstaal (bijv. je gezichtsuitdrukking); allemaal voorbeelden van non-verbale communicatie.
Je communiceert áltijd; mèt of zonder woorden en het is onmogelijk om geen conclusies te trekken in contact met anderen. Alles wat je doet, ook “niets doen”, heeft invloed. Blijkbaar trek ik, op het terras in Nederweert, de conclusie: “ze zijn verliefd”, gebaseerd op de non-verbale communicatie (dicht bij elkaar zitten en elkaar aankijken) van 2 mensen.
Ga eens bij jezelf na wat je houding op dit moment is, hoe zit je erbij? Sommigen maken zich onbewust misschien “klein”. Wie heeft zijn benen gekruist of heeft zelfs op de 1 of andere manier zijn enkels in elkaar verstrengeld? En hoe zit of sta je erbij in contact met anderen? Wat communiceert jouw lichaamstaal naar de ander en andersom? Lichaamstaal als onderdeel van non-verbale communicatie is belangrijk. Lichaamstaal bepaalt mede wie er promotie krijgt op het werk, wie je mee uit vraagt voor een date en zelfs of iemand wel of niet schuldig wordt bevonden in een rechtszaak…..

Krachtige of zwakke lichaamshouding.
Qua houding van ons lichaam lijken wij mensen heel sterk op dieren. Als we het bijvoorbeeld hebben over macht en dominantie bij dieren, dan kun je denken aan een gorilla die zich op de borst klopt, een ratelslang die zicht opricht of een stekelvarken dat zijn stekels “opzet”. Deze dieren “blazen zich als het ware op” en maken zich letterlijk groot. Dat werkt bij mensen precies zo. Wij strekken ons uit en nemen ook ruimte in als we ons krachtig en dominant voelen.
Deze uitingen van kracht zijn oud en universeel…. Het is bewezen dat kinderen die vanaf de geboorte blind zijn en een wedstrijd winnen hun armen in een “V-vorm” boven hun hoofd uitstrekken, als een soort van overwinningsgebaar. Het maakt blijkbaar niet uit of we dit gebaar al van anderen kennen: iedereen maakt zich automatisch “groot” na een overwinning.
En wat als we ons zwak en machteloos voelen? Hoe ziet dat er dan uit? Net als bij dieren doen mensen dan precies het tegenovergestelde: we maken ons dan klein en “krimpen als het ware ineen”. Je gedachtes en hoe je je voelt, bepaalt wat je houding is. Iemand die zich bijv. een “loser” voelt, laat de schouders en het hoofd hangen. Iemand die zichzelf geweldig vindt, straalt dit uit via een krachtige lichaamshouding.

Neem een andere lichaamshouding aan en je gaat anders denken en voelen?
Werkt dat ook andersom? Kun je door een bepaalde houding aan te nemen je gedachtes en gevoelens veranderen? Amy Cuddy (sociaal psycholoog) en haar collega’s vroegen zich dit ook af. Er werd een sollicitatie experiment uitgevoerd. De mensen die meededen aan dit experiment werden in 2 groepen verdeeld. Voorafgaande aan het gesprek moest groep 1 gedurende 2 minuten een krachtige houding aannemen en de andere groep moest gedurende 2 minuten een machteloze, zwakke houding aannemen. (zie plaatje “High (bovenste rij) en Low (onderste rij) Power Poses”).
Na deze poses mocht iedereen weer zijn “normale” houding aannemen. Vervolgens werden ze allemaal gedurende 5 minuten ondervraagd. Ze werden daarbij op video opgenomen en degenen die de vragen stelden (acteurs) mochten non-verbaal geen enkel signaal afgeven. Stel je voor: je moet gedurende 5 minuten lang, naar iemand kijken die strak voor zich uitkijkt en totaal niet reageert op jouw verhaal. Je krijg géén bevestiging of je het goed doet. Al met al een hele verwarrende en stressvolle situatie.  Daarna moesten werkgevers de beelden bekijken van alle sollicitanten, zonder dat ze iets afwisten van de verschillende houdingen die mensen hadden aangenomen.

En je raadt het misschien al?! Er werd stuk voor stuk gekozen voor de “High Power” mensen: “díe willen we hebben!” Ze werden positiever beoordeeld. Het ging dan blijkbaar, zo concludeerden de onderzoekers achteraf, niet eens over dat wat de deelnemers zeiden, maar het ging puur over hun uitstraling. De gekozen kandidaten werden o.a. bestempeld als: enthousiast, authentiek en zelfverzekerd.

Doen alsof, totdat je het wordt.
Van Amy Cuddy is de uitspraak: “Fake it, until you become it” oftewel: “doen alsof, totdat je het wordt”. Waarom dit niet een keer uitproberen vlak vóór een lastig gesprek, een presentatie, een kennismaking……? Neem maar eens gedurende 2 minuten een krachtige houding aan en voel en zie wat voor effect dit heeft.
Als je dan toch áltijd communiceert (mèt of zonder woorden) en mensen toch wel hun conclusie trekken, waarom dan niet kiezen voor een krachtige houding?! Tekst: Miranda Custers-Salmans